Badanie GBS w ciąży

Badanie GBS w ciąży – dlaczego jest tak ważne dla zdrowia dziecka?

Badanie GBS w ciąży to jedno z kluczowych badań profilaktycznych wykonywanych u kobiet ciężarnych w III trymestrze. Jego celem jest wykrycie paciorkowców grupy B (Streptococcus agalactiae), które mogą bytować w drogach rodnych przyszłej mamy i – podczas porodu – zostać przeniesione na noworodka.

Zgodnie z zaleceniami Polskiego Towarzystwa Ginekologów i Położników, test GBS powinien być wykonany między 35. a 37. tygodniem ciąży. Wynik badania pozwala lekarzowi odpowiednio zaplanować postępowanie okołoporodowe i znacząco zmniejszyć ryzyko zakażenia dziecka.

Czym są paciorkowce grupy B (GBS)?

Paciorkowce grupy B to bakterie, które naturalnie występują w przewodzie pokarmowym człowieka. Ze względu na bliskie sąsiedztwo odbytu, pochwy i układu moczowego, drobnoustroje te mogą łatwo migrować do dróg rodnych.

Szacuje się, że 10–30% kobiet jest bezobjawowymi nosicielkami GBS, nie mając żadnych dolegliwości ani świadomości obecności bakterii. U kobiet w ciąży ryzyko kolonizacji wzrasta, ponieważ zmiany hormonalne sprzyjają namnażaniu drobnoustrojów.

👉 Co ważne – nosicielstwo GBS nie jest chorobą, ale może stanowić zagrożenie dla noworodka w trakcie porodu.

Dlaczego badanie GBS w ciąży jest konieczne?

Podczas prawidłowo przebiegającej ciąży bakterie GBS zwykle nie zagrażają ani matce, ani dziecku. Problem pojawia się w trakcie porodu, gdy dochodzi do kontaktu noworodka z florą bakteryjną dróg rodnych.

Zakażenie GBS u noworodka może prowadzić m.in. do:

• zapalenia płuc,
• sepsy noworodkowej,
• zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych.

Właśnie dlatego badanie GBS wykonuje się u każdej ciężarnej, niezależnie od tego, czy planowany jest poród naturalny, czy cięcie cesarskie.

Jak przygotować się do badania GBS?

Badanie GBS nie wymaga skomplikowanych przygotowań, jednak aby wynik był wiarygodny, warto pamiętać o kilku zasadach:

• na 3 dni przed badaniem należy unikać współżycia,
• w dniu badania nie stosować żeli do higieny intymnej ani silnie odkażających mydeł,
• najlepiej wykonać badanie w godzinach porannych,
• jeśli w ostatnim czasie przyjmowany był antybiotyk, zaleca się odczekać co najmniej 7 dni od jego odstawienia,
• jeśli pobierany jest również wymaz z cewki moczowej – należy nie oddawać moczu przez minimum 3 godziny przed badaniem.

Jak wygląda badanie GBS w ciąży?

Badanie GBS wykonywane jest w gabinecie ginekologicznym. Kobieta znajduje się na fotelu ginekologicznym, a lekarz lub położna pobiera materiał za pomocą cienkiej wymazówki (patyczka z wacikiem).

Wymaz pobierany jest:

• z dolnej części pochwy,
• czasem dodatkowo z okolicy odbytu.

👉 Badanie jest szybkie, bezbolesne i nie wymaga użycia wziernika.

Pobrany materiał trafia do laboratorium mikrobiologicznego, a wynik dostępny jest zwykle po kilku dniach. Dokument z wynikiem warto dołączyć do dokumentacji ciążowej i zabrać ze sobą do porodu.

Co oznacza dodatni wynik GBS?

Dodatni wynik badania GBS oznacza, że ciężarna jest nosicielką paciorkowców grupy B. Nie wdraża się leczenia w trakcie ciąży, ponieważ bakterie te mogą szybko ponownie skolonizować drogi rodne.

Kluczowe znaczenie ma profilaktyka okołoporodowa:

• podczas porodu kobieta otrzymuje antybiotyk dożylnie (najczęściej penicylinę),
• jeśli istnieją przeciwwskazania do jej stosowania, wykonuje się antybiogram, aby dobrać skuteczny i bezpieczny antybiotyk.

Takie postępowanie znacząco redukuje ryzyko zakażenia noworodka.

Opieka po porodzie przy dodatnim GBS

Po porodzie zarówno mama, jak i dziecko pozostają pod szczególną obserwacją personelu medycznego. Dzięki wdrożonej profilaktyce większość noworodków rodzi się zdrowa i nie wymaga dodatkowego leczenia.

Podsumowanie – badanie GBS ratuje zdrowie noworodków

Badanie GBS w ciąży to proste, bezpieczne i niezwykle istotne badanie profilaktyczne. Wykonane we właściwym czasie pozwala:

• zaplanować odpowiednie postępowanie porodowe,
• zminimalizować ryzyko poważnych zakażeń noworodka,
• zwiększyć bezpieczeństwo mamy i dziecka.

Jeśli jesteś w III trymestrze ciąży – nie odkładaj badania GBS i omów jego wynik ze swoim lekarzem prowadzącym.