Plaster antykoncepcyjny
Plastry antykoncepcyjne to nowoczesna, hormonalna metoda zapobiegania ciąży, która cieszy się rosnącą popularnością wśród kobiet szukających wygodnych rozwiązań. Tego typu środek ma postać cienkiego, samoprzylepnego plastra, który aplikuje się raz w tygodniu na skórę – najczęściej na okolice tułowia, brzucha, uda lub górnej części ramienia.
Działa on poprzez stałe uwalnianie dwóch hormonów – estrogenu i gestagenu – do krwioobiegu przez skórę. Aktualnie na polskim rynku dostępny jest jeden preparat tego typu, który zawiera norelgestromin (pochodną gestagenu) oraz etynyloestradiol (estrogen).
Jak działa plaster i kiedy osiąga skuteczność?
Po przyklejeniu plastra na skórę, hormony zaczynają się wchłaniać do organizmu, osiągając skuteczne stężenie antykoncepcyjne pomiędzy 2. a 10. dniem stosowania. Plastry stosuje się w cyklach: trzy tygodnie aktywnego noszenia (zmiana raz w tygodniu), po których następuje siedmiodniowa przerwa – w tym czasie może pojawić się krwawienie z odstawienia, przypominające miesiączkę.
Warto podkreślić, że skuteczność działania plastra może być zmniejszona u kobiet o wyższej masie ciała – zwłaszcza powyżej 90 kg. W takich przypadkach zaleca się rozważenie innych metod antykoncepcji, gdyż skuteczność plastra może być niewystarczająca.
Dla kogo plaster to dobry wybór?
Plastry antykoncepcyjne są szczególnie polecane kobietom, które:
- mają trudności z regularnym przyjmowaniem tabletek doustnych,
- zmagają się z problemami ze strony przewodu pokarmowego (np. wymioty, biegunki),
- cenią sobie komfort i dyskrecję w stosowaniu antykoncepcji.
Dzięki transdermalnemu mechanizmowi działania, plaster nie obciąża układu pokarmowego i zapewnia stałe stężenie hormonów we krwi. Co ważne – nawet w przypadku jednodniowego opóźnienia w przyklejeniu nowego plastra, pacjentka może być nadal chroniona przed ciążą (do 48 godzin), co daje większe poczucie bezpieczeństwa niż w przypadku klasycznych tabletek.
Jak prawidłowo stosować plaster?
Aby plaster działał skutecznie, należy go aplikować na czystą, suchą i nieuszkodzoną skórę – najlepiej unikać miejsc, które były świeżo posmarowane balsamem, olejkiem lub kremem, ponieważ tłusta powierzchnia może zmniejszyć przyczepność. Zmiana plastra powinna odbywać się raz w tygodniu, najlepiej tego samego dnia tygodnia.
Wbrew obawom, dobrze przyklejony plaster nie powinien się samodzielnie odkleić – nawet w warunkach zwiększonej wilgotności czy wysokiej temperatury. Ciekawostką może być fakt, że największy odsetek użytkowniczek plastrów hormonalnych pochodzi z Meksyku – kraju o wysokiej temperaturze i dużej wilgotności. To potwierdza, że przy właściwym stosowaniu, metoda ta jest nie tylko skuteczna, ale i trwała.
Co w przypadku odklejenia plastra?
Jeśli plaster samoczynnie się odklei, ale nie minęło więcej niż 24 godziny – można go przykleić ponownie (o ile nadal się klei), lub wymienić na nowy, kontynuując dotychczasowy harmonogram zmian. Natomiast jeśli odklejenie trwało dłużej niż dobę, konieczne jest zastosowanie nowego plastra oraz dodatkowego zabezpieczenia (np. prezerwatywy) przez minimum 7 dni.
Możliwe skutki uboczne i ograniczenia
Jak każda metoda hormonalna, plastry również mogą powodować pewne działania niepożądane. Do najczęstszych należą:
- bóle głowy,
- tkliwość piersi (mastalgia),
- obniżenie libido,
- przyrost masy ciała,
- reakcje skórne w miejscu aplikacji.
Nie należy również zapominać, że plastry – tak jak inne metody zawierające estrogen – wiążą się ze zwiększonym ryzykiem powikłań zakrzepowo-zatorowych. Dlatego też nie są zalecane kobietom z chorobami układu krążenia, zaburzeniami krzepnięcia, palącym papierosy powyżej 35. roku życia, czy też tym z wysokim BMI.
