Struktura piersi a rak – „gęste” piersi zwiększają ryzyko nowotworu

Termin „gęste piersi” oznacza, że są one w przeważającej części zbudowane z tkanki gruczołowej – kobiety o takiej strukturze piersi mają większe ryzyko zachorowania na raka piersi (z czego zdecydowana większość pacjentek nie zdaje sobie sprawy, jak pokazują najnowsze badania). Ponadto złoty standard w diagnostyce tego typu nowotworu, czyli mammografia, ma w przypadku gęstych piersi niską czułość.

Gęstość piersi jako czynnik ryzyka raka

Strukturę piersi tworzą określone rodzaje tkanek. Należą do nich: tkanka włóknista, tłuszczowa oraz gruczołowa. Aby wyjaśnić termin „gęste piersi”, należałoby przeanalizować ich budowę pod kątem procentowego udziału każdego rodzaju tkanek. Specjaliści wyróżniają cztery typy budowy piersi – A, B, C, D. Pierwszy z wymienionych to piersi zbudowane głównie z tkanki tłuszczowej. W typie B również przeważa tkanka tłuszczowa, jednak wyraźnie są już zarysowane powierzchnie tkanki gruczołowej. Typ C posiada natomiast rozległe strefy tkanki gruczołowej z zachowaniem bazowej tkanki tłuszczowej. Typem D określa się z kolei „pierś gęstą”, czyli pierś o dominującej zawartości tkanki gruczołowej (w praktyce niemal cały gruczoł jest zbudowany z tego rodzaju tkanki).

Znikomy odsetek kobiet posiada wiedzę, iż ryzyko zachorowania na raka piersi może być wyższe w przypadku piersi o większej gęstości. W Stanach Zjednoczonych przeprowadzono badanie na populacji kobiet między 40. a 67. rokiem życia, aby określić, czy pacjentki mają świadomość, że ryzyko zachorowania na nowotwór piersima związek z gęstością gruczołów oraz czy mogą wpłynąć na zmniejszenie tego ryzyka. Większość badanych uznała uwarunkowania genetyczne i liczbę zachorowań wśród najbliższej rodziny jako czynniki determinujące ryzyko wystąpienia u nich samych podobnej przypadłości. W dużej mierze możliwość zachorowania na nowotwór piersi została też przypisana mało zdrowemu stylowi życia i zaniechaniu badań profilaktycznych. Niewiele kobiet zidentyfikowało sposoby, dzięki którym mogłyby zmniejszyć swoje ryzyko zachorowania na raka piersi. Wyniki tych badań opublikowano w czasopiśmie „JAMA” („Journal of the American Medical Association”).

Jakie badania przesiewowe powinna wykonywać kobieta o „gęstych” piersiach?

W badaniu mammograficznym tkanka gruczołowa jest biała, natomiast tkanka tłuszczowa – czarna („gęsta” tkanka o wiele gorzej przepuszcza promienie rentgenowskie). Wszelkie zmiany niepożądane są natomiast jasne, zatem w piersi o przewadze tkanki tłuszczowej radiolog łatwiej może znaleźć nieprawidłowości. Mammografia pozwala zdiagnozować guzki (bądź inne zmiany) u kobiet z tłuszczową budową piersi, jeśli zaś chodzi o pacjentki z „gęstymi” piersiami (w których zawartość tkanek gruczołowo-włóknistych jest wyższa niż tkanki tłuszczowej), odznacza się ona niższą dokładnością diagnostyczną – badanie może dawać fałszywie ujemny wynik.

Szacuje się, że „gęste” piersi może mieć nawet połowa kobiet na świecie. Częściej obserwuje się je u pacjentek poniżej 40. roku życia oraz szczupłych. W ich przypadku wspomniana mammografia nie umożliwia precyzyjnego odróżnienia tkanek nowotworowych od zdrowych. Zaleca się więc wykonanie dodatkowych badań. Wśród nich znajdują się Usg oraz rezonans (tzw. mammografia MR). Drugie z wymienionych badań jest droższe niż ultrasonografia, jednak ma ono zdecydowanie wyższą czułość.